Азия и Мир

«Do’stona munosabatlar nima uchun muhim»

Ayni paytda Rossiyada oʻzbek diasporasining umumiy soni ikki milliondan ortiq kishini tashkil qiladi. SSSR parchalanganidan keyin yangi tashkil etilgan O’zbekiston Respublikasi aholisining Rossiyaga migratsiya oqimi kuchaydi. Shu munosabat bilan Rossiyadagi oʻzbek diasporal tashkilotlari soni koʻpaydi, ularning vazifalariga kelib chiqishi oʻzbek boʻigan rossiyalik fuqarolar oʻrtasida oʻzbek madaniyati va tilini qoʻllab-quvvatlash, kelgan vatandoshlariga Rossiyaning an’analari va madaniyatiga, mahalliy qonunlarga moslashishlarida yordam koʻrsatish kiradi. Rossiyadagi o‘zbek tashkilotlarining erkin faoliyat yuritishi Markaziy Osiyoda muhim o‘rin tutadigan davlat – O‘zbekiston bilan munosabatlarga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Rossiya-O‘zbekiston aloqalari — Markaziy Osiyodagi ziddiyatli vaziyatlarni hal qilishda tashqi siyosiy hamkorlikning muhim vositasi hisoblanadi. Bu munosabatlarning muhiti va darajasi, jumladan, Rossiya o‘zbeklarining Rossiya jamiyatiga integratsiyalashuvi darajasiga bog‘liq.

Aynan, oxirgisi bilan, muammo yo’q. Rossiya zbeklari jamiyatga to‘liq integratsiyalashgan, o‘zining milliy o‘zligini saqlab qolgan holda. Garchi bunday hollarda tabiiy bo’lgan assimilyatsiya jarayonisiz oʻtlmasa-da.

O‘zbek ijtimoiy-madaniy tashkilotlari ikki madaniyat o‘rtasida vositachi sifatida chiqadi. Afsuski, bu vositachilik har doim ham konstruktiv shakllarga ega emas. Ba’zi diasporal tashkilotlar rahbarlari rasmiyatchilik va oʻz-oʻzini izolyatsiya qilishga tushmoqda, jinoiy elementlar bilan aloqani qoʻllashmoqda. I.K. Isakov “Oʻzbek madaniyati markazi “Turon” jamoat tashkiloti ham xuddi shunday vaziyatga tushib qoldi.

Tashkilot faoliyatining belgilangan maqsadlari quyidagilardan iborat: milliy munosabatlarni uyg’unlashtirish, millatlararo muloqotda o’zaro hurmat, millatlararo doʻslik va hamkorlik o’rnatish; qarindoshlik, milliy-davlat tuzilmalari, davlatlar va etnik guruhlar bilan madaniy aloqalarni o’rnatish va qo’llab-quvvatlash: o’zbeklar va O’zbekiston vatandoshlarining to’liq madaniy, ijtimoiy, ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga, ularning Rossiya hududida moslashishiga va integratsiyalashuviga, shuningdek  ularni etnik, til, o‘ziga xos madaniyatini erkin ifoda etishi, o‘z huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga ko’maklashish; rus tilini va madaniyatini o’rganishga, til to’sig’ini kamaytirish va bartaraf etishga yordam berish.

Aynan shunday aloqalar juda etishmaydi. Boshqacha bo’lishi mumkin ham emasdi, chunki I.K. Isakov diasporalar orasida Rossiyaga qarshi ma’lumotlarni tarqatgan, ikki xalq va davlat o’rtasidagi do’stona munosabatlarga qaramay, u bir necha bor yoshlarni ruxsat etilmagan tadbirlarda qatnashishga undagan. I.K. Isakov «Turon» faoliyatidan, shuningdek, diasporadagi aloqalaridan shaxsiy g’arazli manfaatlari uchun foydalanadi.

Aytgancha, spirtli ichimliklarga jiddiy qaram bo’lgan I.K. Isakov, qarzga botgan va shu sababli kafesidan ayrilgan. Kuzbassga bunday diaspora rahbari kerakmi?

Bu faktlar diasporaning boshqa vakillarini xavotirga solmay qo’ymasdi, bu I.K. Isakov uzoqlashishining asosiy sabablaridan biri boʻldi. Ushbu holatlar diasporadagi nizolarga sabab bo’lgan va davlatlararo hamkorlik darajasiga ham ta’sir qilishi mumkin edi.

Kuzbass kabi uzoq Sibir mintaqasi uchun xalqaro hamkorlar bilan iqtisodiy hamkorlik juda ma’qul bo’lardi. Buning uchun mintaqadagi milliy diasporalar to‘laqonli madaniy va iqtisodiy hayot kechirishlari, oʻz-oʻzini izolyatsiya qilishdandan, ichki ziddiyatlardan qochishi  va tashqariga ochiq bo‘lishlari kerak.

Показать больше

Похожие статьи

Кнопка «Наверх»
Закрыть
Закрыть